Gần đây, không ít người đi làm chuẩn bị lên máy bay đi công tác hoặc du lịch nước ngoài thì bất ngờ bị cơ quan chức năng chặn lại tại cửa khẩu hải quan vì lý do "chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế". Nhiều trường hợp phát hiện mình đang nợ một khoản tiền thuế thu nhập cá nhân (TNCN) hoặc tiền thuế sử dụng đất phi nông nghiệp chỉ vài trăm nghìn đồng từ nhiều năm trước mà bản thân không hề hay biết.
Theo Điều 66 Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 và Nghị định 126/2020/NĐ-CP, cơ quan thuế có thẩm quyền ban hành thông báo tạm hoãn xuất cảnh đối với cá nhân, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp đang nợ thuế quá hạn. Để tránh những sự cố đáng tiếc này, người dân nên chủ động kiểm tra tình trạng nghĩa vụ thuế cá nhân định kỳ thông qua ứng dụng eTax Mobile do Tổng cục Thuế cung cấp.
Vì sao cá nhân bỗng nhiên bị ghi nhận nợ thuế?
Nhiều người đi làm văn phòng có tâm lý nghĩ rằng công ty đã trừ thuế hàng tháng nên bản thân không thể nợ thuế. Tuy nhiên, các khoản nợ thuế cá nhân thường phát sinh từ những nguyên nhân sau:
- Quyết toán thuế năm bị thiếu: Khi chuyển việc giữa năm hoặc có hai nguồn thu nhập, tổng thu nhập cả năm nhảy lên bậc thuế suất cao hơn nhưng người lao động không tự nộp hồ sơ quyết toán. Cơ quan thuế rà soát hệ thống và tự động tính số thuế phải nộp bổ sung kèm tiền phạt chậm nộp. Xem chi tiết tại bài hướng dẫn tự quyết toán thuế qua eTax Mobile.
- Thuế phi nông nghiệp và đất đai: Tiền thuế đất hàng năm ở quê hoặc căn hộ chung cư đứng tên cá nhân chưa nộp định kỳ.
- Tiền chậm nộp tích lũy: Theo luật hiện hành, mức tính tiền chậm nộp bằng 0,03%/ngày tính trên số tiền thuế nợ. Một khoản nợ nhỏ nếu để quên qua 2 đến 3 năm sẽ nhân lên đáng kể.
- Bị công ty lạ kê khống thu nhập: Một số doanh nghiệp lấy trộm mã số thuế hoặc CMND cũ của người dân để đưa vào bảng kê chi phí trả lương nhằm giảm thuế thu nhập doanh nghiệp của họ, khiến cá nhân đó bị ghi nhận có thêm thu nhập chịu thuế ảo.
Các mục cần kiểm tra trong phần Tra cứu nghĩa vụ thuế
Sau khi cài đặt eTax Mobile và đăng nhập bằng tài khoản VNeID cấp độ 2 hoặc mã số thuế đã chuẩn hóa (xem hướng dẫn chuẩn hóa mã số thuế theo CCCD), bạn vào mục Tiện ích → Tra cứu nghĩa vụ thuế. Tại đây, ứng dụng chia làm ba tab rõ ràng:
1. Mục "Các khoản phải nộp"
Hiển thị chi tiết từng sắc thuế mà bạn đang nợ cơ quan thuế: thuế TNCN từ tiền lương, thuế TNCN từ chuyển nhượng bất động sản, thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, lệ phí trước bạ xe cộ. Mỗi khoản đều có mã số tiểu mục, số quyết định và cơ quan thuế quản lý trực tiếp.
2. Mục "Các khoản đã nộp"
Liệt kê lịch sử toàn bộ các giao dịch nộp tiền vào ngân sách nhà nước, ngày nộp, số chứng từ nộp ngân sách và ngân hàng trung gian thực hiện giao dịch.
3. Mục "Các khoản nộp thừa"
Đây là số tiền thuế bạn đã đóng vượt quá số phải nộp thực tế. Khoản này thể hiện quyền lợi hoàn thuế của bạn. Bạn có thể làm đơn đề nghị hoàn trả về tài khoản ngân hàng hoặc bù trừ cho các kỳ phát sinh thuế tiếp theo.
Tra cứu nguồn thu nhập để phát hiện doanh nghiệp kê khai khống
Đây là tính năng quan trọng hàng đầu giúp bảo vệ quyền lợi cá nhân trên eTax Mobile. Bạn thao tác như sau:
- Chọn mục Tra cứu thông tin quyết toán → Thông tin nguồn thu nhập trong năm.
- Chọn năm cần kiểm tra (ví dụ 2024, 2025 hoặc 2026).
- Màn hình sẽ hiển thị danh sách tất cả các doanh nghiệp kèm Mã số thuế công ty đã phát sinh kê khai trả thu nhập cho bạn trong năm đó, cùng số tiền thu nhập chịu thuế và số thuế họ đã khấu trừ.
Nếu bạn phát hiện một doanh nghiệp lạ mà bản thân chưa từng làm việc hay ký bất kỳ hợp đồng nào xuất hiện trong danh sách, đó là dấu hiệu mã số thuế của bạn bị sử dụng trái phép. Khi đó, bạn nhấn ngay vào nút Phản ánh thông tin ngay trên ứng dụng eTax Mobile để gửi văn bản khiếu nại tới cơ quan thuế quản lý doanh nghiệp đó để họ thanh tra, gỡ bỏ thu nhập khống cho bạn.
Nộp tiền nợ thuế trực tiếp qua ngân hàng liên kết trên ứng dụng
Nếu kiểm tra thấy có số thuế phải nộp phát sinh, bạn không cần phải ra Kho bạc hay ngân hàng xếp hàng lấy giấy nộp tiền. eTax Mobile đã kết nối thanh toán thuế điện tử với hầu hết các ngân hàng thương mại lớn tại Việt Nam (Vietcombank, BIDV, VietinBank, Agribank, Techcombank, MB, VPBank...).
Quy trình thanh toán chỉ mất 1 phút:
- Tại màn hình "Các khoản phải nộp", tích chọn khoản thuế muốn nộp.
- Nhấn nút Nộp thuế. Hệ thống tự động tạo mã định danh khoản phải nộp (ID khoản nộp).
- Chọn ngân hàng bạn đang có tài khoản và liên kết thanh toán. Ứng dụng sẽ chuyển hướng sang cổng thanh toán an toàn của ngân hàng để xác thực OTP hoặc sinh mã QR nộp thuế nhanh.
- Sau khi trừ tiền, hệ thống sẽ phát hành giấy nộp tiền điện tử thành công và trạng thái nợ thuế sẽ được xóa bỏ khỏi hệ thống trong ngày làm việc tiếp theo.
Thủ tục xin văn bản xác nhận hoàn thành nghĩa vụ thuế
Trong trường hợp bạn cần giấy xác nhận không nợ thuế để phục vụ thủ tục xin visa du học, định cư hoặc bảo lãnh xuất cảnh, bạn có thể gửi đơn đề nghị xác nhận hoàn thành nghĩa vụ thuế (Mẫu 01/ĐN-XNNV) trực tiếp qua Cổng Dịch vụ Thuế điện tử. Cơ quan thuế có trách nhiệm kiểm tra dữ liệu và trả văn bản điện tử có chữ ký số xác nhận cho người nộp thuế trong thời hạn 3 ngày làm việc.