Thực hiện Đề án 06 của Thủ tướng Chính phủ về phát triển ứng dụng dữ liệu dân cư và chuyển đổi số quốc gia, ngành thuế đã triển khai chiến dịch làm sạch và chuẩn hóa toàn bộ dữ liệu mã số thuế (MST) cá nhân trên toàn quốc. Mục tiêu cốt lõi là chuyển đổi việc sử dụng mã số thuế 10 chữ số riêng lẻ sang sử dụng trực tiếp số định danh cá nhân (12 chữ số trên thẻ Căn cước công dân gắn chip).
Quá trình này mang lại nhiều thuận tiện lớn trong việc tra cứu, nhưng đồng thời làm lộ ra hàng triệu trường hợp một người vô tình có 2 đến 3 mã số thuế khác nhau do lịch sử thay đổi từ chứng minh nhân dân 9 số sang CCCD. Việc tồn tại nhiều mã số thuế gây cản trở nghiêm trọng khi bạn làm thủ tục tự quyết toán thuế qua ứng dụng eTax Mobile hoặc đăng ký người phụ thuộc. Bài viết này hướng dẫn chi tiết cách kiểm tra và xử lý dứt điểm các vướng mắc này.
Vì sao bắt buộc phải chuyển sang số định danh CCCD?
Trước đây, mã số thuế cá nhân được cấp độc lập với cơ sở dữ liệu dân cư. Khi người lao động chuyển nơi làm việc, chuyển từ tỉnh này sang tỉnh khác hoặc đổi từ CMND 9 số cũ sang căn cước mới, các công ty thường tiện tay đăng ký mã số thuế mới thay vì cập nhật lại mã cũ. Hậu quả là thu nhập của một người bị phân mảnh trên nhiều mã số thuế, dẫn đến khó khăn khi tổng hợp quyết toán thuế năm.
Theo quy định tại Điều 35 Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 và các thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính, số định danh cá nhân là duy nhất cho mỗi công dân từ lúc sinh ra. Khi hệ thống thuế kết nối đồng bộ trực tiếp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư do Bộ Công an quản lý:
- Mỗi cá nhân chỉ có đúng một mã số duy nhất để quản lý thuế, bảo hiểm xã hội và các dịch vụ công trực tuyến.
- Hệ thống tự động liên kết toàn bộ thu nhập từ tiền lương, tiền công, hợp đồng dịch vụ vãng lai ở mọi doanh nghiệp trên toàn quốc.
- Ngăn chặn triệt để tình trạng các công ty giả mạo thông tin CMND cũ để kê khống chi phí trả lương. Bạn có thể tra cứu các khoản này qua hướng dẫn tại bài viết tra cứu nghĩa vụ thuế trên eTax Mobile.
Cách tra cứu mã số thuế cá nhân đã chuẩn hóa hay chưa
Người nộp thuế có thể tự kiểm tra tình trạng dữ liệu mã số thuế của mình hoàn toàn trực tuyến theo hai cách đơn giản:
Cách 1: Tra cứu trên ứng dụng eTax Mobile
Đăng nhập vào app eTax Mobile bằng tài khoản định danh VNeID cấp độ 2. Tại mục Tra cứu thông tin người nộp thuế, nếu thông tin hiển thị trạng thái "Đã khớp đúng với CSDL quốc gia về dân cư" và số giấy tờ hiển thị đúng 12 chữ số CCCD của bạn, điều đó có nghĩa mã số thuế đã được chuẩn hóa thành công.
Cách 2: Tra cứu trên Cổng Thuế điện tử
Truy cập chuyên trang dành cho cá nhân tại địa chỉ thuedientu.gdt.gov.vn của Tổng cục Thuế. Nhập số CCCD 12 số và mã xác thực để tra cứu. Kết quả sẽ hiển thị mã số thuế tương ứng, ngày cấp và trạng thái hoạt động của mã.
Hướng dẫn cập nhật thông tin CCCD vào mã số thuế trực tuyến
Nếu tra cứu thấy mã số thuế của bạn vẫn lưu thông tin CMND 9 số cũ, ngày tháng năm sinh hoặc địa chỉ chưa khớp với căn cước công dân gắn chip mới nhất, bạn cần thực hiện thủ tục thay đổi thông tin đăng ký thuế (Mẫu 08-MST theo Thông tư 105/2020/TT-BTC).
Các bước thực hiện trực tiếp trên mạng:
- Đăng nhập Cổng Thuế điện tử cá nhân bằng tài khoản thuế hoặc VNeID.
- Chọn mục Đăng ký thuế → Thay đổi thông tin.
- Hệ thống hiển thị tờ khai Mẫu 08-MST với các thông tin cũ. Bạn tích chọn mục "Lấy thông tin từ CSDLQG về dân cư".
- Hệ thống tự động đồng bộ họ tên, ngày sinh, số CCCD mới nhất. Kiểm tra lại và nhấn "Hoàn thành kê khai".
- Gửi tờ khai và nhận kết quả phản hồi của cơ quan thuế trong vòng 1 đến 2 ngày làm việc.
Phát hiện có hai mã số thuế cá nhân: đóng mã số cũ như thế nào?
Đây là tình huống gặp phải ở rất nhiều người lao động. Một mã được cấp theo CMND cũ (thường đăng ký ở công ty đầu tiên đi làm), và một mã khác được cấp theo CCCD mới tại công ty hiện tại. Theo quy định của Luật Quản lý thuế, một cá nhân chỉ được sử dụng duy nhất một mã số thuế trong suốt cuộc đời.
Nguyên tắc xử lý khi có hai mã số thuế:
- Giữ lại mã số thuế nào? Thông thường, bạn sẽ giữ lại mã số thuế được cấp đầu tiên (mã số gốc) và cập nhật số CCCD 12 số vào mã số đó, hoặc giữ lại mã số thuế nào đang ghi nhận quá trình đóng thuế chính và có gắn liền với mã số bảo hiểm xã hội.
- Đóng mã số thuế thứ hai: Bạn nộp hồ sơ xin chấm dứt hiệu lực mã số thuế bị cấp trùng (Mẫu 24/ĐK-TCT). Hồ sơ có thể nộp qua doanh nghiệp đang làm việc hoặc nộp trực tiếp tại Chi cục Thuế quản lý mã số thuế muốn đóng.
- Chuyển nghĩa vụ thuế: Trước khi đóng mã số thuế thừa, cơ quan thuế sẽ kiểm tra xem mã đó có còn nợ thuế hay còn số thuế nộp thừa chưa quyết toán hay không. Toàn bộ nghĩa vụ và số thuế đã nộp sẽ được chuyển gộp về mã số thuế chính thức của bạn.
Việc đóng mã số thuế trùng nên thực hiện sớm trước kỳ quyết toán thuế hàng năm. Nếu để sát ngày hết hạn (30/4), việc giải quyết hồ sơ đóng mã số thuế có thể mất nhiều ngày, khiến bạn bị chậm trễ thời gian nộp tờ khai quyết toán thuế thu nhập cá nhân.