Phát hiện công ty lạ kê khai khống thu nhập cá nhân: Quy trình xử lý trên eTax Mobile
Một buổi tối mở điện thoại kiểm tra dữ liệu thuế năm cũ, không ít kỹ sư, giáo viên hay người làm nghề tự do bỗng sững người khi thấy màn hình liệt kê tên một doanh nghiệp thương mại hoặc nhà thầu xây dựng tận tỉnh xa mà bản thân chưa từng bước chân tới. Đáng lo hơn, bên cạnh pháp nhân xa lạ đó là dòng số liệu ghi nhận hàng chục triệu đồng tiền công phát sinh trong năm, dù tài khoản ngân hàng của khổ chủ chưa hề nhận một đồng chuyển khoản nào.
Trước kia, hành vi lấy cắp thông tin định danh để đưa khống vào chi phí nhân công thường ẩn khuất nhiều năm, chỉ lộ diện khi công dân đi làm thủ tục hoàn tiền nộp thừa hoặc đăng ký người phụ thuộc. Hiện nay, nhờ tính năng tra cứu nguồn trả thu nhập minh bạch và kênh gửi kiến nghị trực tuyến do Tổng cục Thuế triển khai ngay trên eTax Mobile, người nộp thuế dễ dàng phát hiện sớm và yêu cầu cơ quan quản lý xác minh, gỡ bỏ khoản thu ảo mà không phải tự đi tìm trụ sở đơn vị mạo danh.
Vì sao thông tin căn cước dễ bị đưa vào bảng lương ảo của đơn vị xa lạ?
Động cơ sâu xa của hiện tượng kê khai khống xuất phát từ mục đích gian lận thuế thu nhập doanh nghiệp ở một số cơ sở thiếu minh bạch. Nhằm làm tăng chi phí hợp lý để giảm tiền thuế phải đóng, họ thu thập dãy số định danh và ảnh chụp giấy tờ tùy thân trôi nổi rồi lập hợp đồng nhân công thời vụ giả mạo dưới ngưỡng đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc.
Về phía cá nhân, dữ liệu định danh thường bị lọt ra ngoài từ những tình huống quen thuộc:
- Đính kèm ảnh chụp căn cước hai mặt trong hồ sơ xin việc gửi lên các hội nhóm tuyển dụng thiếu kiểm duyệt hoặc qua hộp thư trung gian không rõ pháp nhân.
- Cung cấp bản chụp giấy tờ khi mở thẻ thành viên, nhận quà khuyến mãi tại sự kiện hoặc đăng ký mua hàng trả góp.
- Để quên bản sao giấy tờ ở tiệm in ấn hoặc gửi qua nhóm trò chuyện trực tuyến mà không xóa tệp sau giao dịch.
- Chưa hoàn thành thủ tục chuẩn hóa mã số thuế cá nhân theo căn cước công dân khiến tồn tại song song mã số cũ theo chứng minh nhân dân 9 số ít được chủ nhân kiểm tra.
Hệ lụy trực tiếp tới hồ sơ hoàn tiền và suất đăng ký người thân phụ thuộc
Không ít người thấy tên công ty lạ nhưng tặc lưỡi bỏ qua vì nghĩ mình không nhận tiền thì không liên đới. Thực tế, khoản thu nhập ảo này gây ra ba rắc rối trực tiếp ngay trong kỳ làm thủ tục gần nhất.
Đầu tiên, khi bạn nộp hồ sơ đề nghị hoàn trả tiền thuế khấu trừ thừa, hệ thống tự động sẽ báo chênh lệch giữa tờ khai bạn nộp và dữ liệu tổng hợp từ các đơn vị chi trả, làm hồ sơ bị chuyển sang diện chờ giải trình bổ sung. Tiếp đó, nếu đơn vị gian lận kê khai số tiền lớn mà không trích nộp tại nguồn, tài khoản thuế có nguy cơ hiển thị khoản thiếu tạm tính; vì vậy bạn nên định kỳ kiểm tra nghĩa vụ thuế và tra cứu nợ thuế trên eTax Mobile để phát hiện kịp thời.
Phiền toái hơn cả là trường hợp người bị mạo danh lại chính là cha mẹ ở quê đang được đăng ký giảm trừ. Chiếu theo quy định về mức tính giảm trừ gia cảnh và hồ sơ người phụ thuộc, cha mẹ ngoài tuổi lao động chỉ đủ điều kiện khi thu nhập bình quân tháng trong năm không vượt quá 1 triệu đồng. Chỉ cần một nhà thầu lạ gán lương thời vụ khống 18 triệu đồng/năm vào mã số của phụ huynh, hệ thống quét cuối kỳ sẽ loại suất giảm trừ đó và truy thu thuế của người con.
Bốn bước xác minh trước khi kết luận dữ liệu bị mạo danh
Không phải mọi cái tên lạ trên ứng dụng đều là khai khống. Trước khi bấm gửi kiến nghị, hãy kiểm tra nhanh bốn khả năng thực tế sau:
- Đối chiếu tên pháp nhân gốc của thương hiệu từng cộng tác: Nhiều trung tâm đào tạo, chuỗi cửa hàng hay nền tảng công nghệ dùng tên gọi thương mại tiếng Anh khác hẳn tên công ty tiếng Việt trên giấy phép kinh doanh. Hãy tra mã số thuế đơn vị đó để xem địa chỉ và lĩnh vực hoạt động.
- Kiểm tra đơn vị trung gian thanh toán hộ: Thù lao tiếp thị liên kết, giải thưởng cuộc thi hoặc phí cộng tác viên trực tuyến thường được chuyển qua một công ty cổng thanh toán thứ ba được ủy thác chi hộ.
- Rà lại lịch sử nhận tiền ngân hàng trong năm tương ứng: Lọc sao kê tài khoản suốt năm tính thuế để chắc chắn mình không quên khoản thù lao hội thảo hay khảo sát ngắn hạn nào khớp với con số trên màn hình.
- Hỏi kỹ người thân ở quê: Đôi khi cha mẹ tham gia tổ công tác địa phương, ban kiểm phiếu hoặc nhận phụ cấp hợp tác xã có kê khai thuế hợp lệ mà con cái ở xa chưa biết.
Thao tác gửi phản ánh trực tiếp trên eTax Mobile tới cơ quan quản lý
Khi đã chắc chắn 100% không hề giao dịch hay nhận tiền từ pháp nhân kia, bạn không cần tự liên hệ đôi co với kế toán đơn vị lạ mà hãy gửi kiến nghị chính thức ngay trên ứng dụng của Tổng cục Thuế.
Lưu ý thực hành: Kiến nghị điện tử được chuyển thẳng tới cơ quan thuế quản lý doanh nghiệp bị phản ánh để đối chiếu bảng lương, chứng từ chi tiền và xử lý hành vi gian lận chi phí theo quy định.
Các bước thao tác cụ thể trên điện thoại gồm:
- Đăng nhập eTax Mobile bằng tài khoản định danh VNeID mức độ 2 hoặc mật khẩu mã số thuế cá nhân.
- Chọn mục Tra cứu thông tin quyết toán trên màn hình chính, nhập Năm quyết toán cần kiểm tra rồi bấm Tra cứu.
- Chạm vào dòng tên tổ chức chi trả xa lạ trong danh sách kết quả để xem mã số thuế doanh nghiệp và tên cơ quan thuế đang quản lý đơn vị đó.
- Nhấn nút Gửi phản ánh, chọn lý do Không phát sinh thu nhập tại tổ chức trả thu nhập này (hoặc kê khai sai số tiền), điền nội dung trình bày ngắn gọn, đính kèm tài liệu liên quan nếu có và xác thực mã OTP để hoàn tất.
Chuẩn bị giải trình khi cần gỡ vướng cho hồ sơ hoàn trả bị treo
Nếu đang chờ duyệt hồ sơ hoàn thuế mà nhận được thông báo yêu cầu giải trình nguồn thu chênh lệch từ công ty lạ, bạn hãy soạn văn bản giải trình kèm cam kết gửi qua cổng thuế điện tử theo hướng dẫn của cán bộ thụ lý. Văn bản cần ghi rõ họ tên, mã số thuế, mã giao dịch hồ sơ hoàn và cam đoan chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc không ký hợp đồng, không nhận bất kỳ khoản tiền nào từ doanh nghiệp mang mã số thuế nêu trên. Kèm theo ảnh chụp biên nhận đã gửi phản ánh trên eTax Mobile sẽ giúp bộ phận giải quyết có cơ sở phối hợp nội bộ tách khoản thu ảo khỏi hồ sơ cá nhân của bạn.
Thói quen bảo vệ dữ liệu định danh và cân bằng tâm lý sau giờ đối soát
Để phòng ngừa từ sớm, mỗi lần gửi ảnh chụp căn cước cho đối tác ký hợp đồng dịch vụ, bạn nên chèn dòng chữ mờ ghi rõ mục đích và ngày cung cấp ngay góc thẻ để ngăn kẻ xấu tái sử dụng tệp ảnh vào việc lập bảng lương giả. Duy trì lịch mở ứng dụng kiểm tra nguồn thu mỗi nửa năm cũng giúp bảo vệ an toàn dữ liệu cho cả gia đình.
Rà soát giấy tờ hành chính và hoàn tất đơn phản ánh vào buổi tối sau giờ làm đôi lúc khiến đầu óc khá mỏi mệt. Khi đã lưu mã biên nhận xong xuôi, người trưởng thành nên khép màn hình công việc lại và dành mười lăm phút giải lao chừng mực để thư giãn tinh thần. Có người chọn nghe nhạc nhẹ, vươn vai giãn cơ hoặc ghé qua sân chơi trực tuyến quen thuộc như hitclub để giải tỏa căng thẳng trong chốc lát. Chỉ cần giữ thói quen kiểm soát thời lượng hợp lý khi truy cập hitclubb.com.mx như một quãng nghỉ ngắn rồi đi ngủ đúng giờ, bạn sẽ giữ được tâm thế nhẹ nhõm cho công việc ngày mai trong khi kiến nghị xác minh đã được hệ thống ngành Thuế tiếp nhận xử lý đúng quy trình.